ગુજરાતી વ્યાકરણ (Gujarati Grammar)

માતૃભાષાના વ્યાકરણના પાયાના સિદ્ધાંતો - GPSC, GSSSB અને અન્ય સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ માટે.

મહત્વના વિષયો (Key Topics)

સંધિ (Sandhi)

બે શબ્દોના જોડાણથી જે ફેરફાર થાય તેને સંધિ કહે છે. તેના ત્રણ પ્રકાર છે: સ્વર સંધિ, વ્યંજન સંધિ અને વિસર્ગ સંધિ.

ઉદાહરણ: કવિ + ઈન્દ્ર = કવીન્દ્રઉદાહરણ: જગત + નાથ = જગન્નાથ

સમાસ (Samas)

શબ્દોની કરકસર કરી અર્થપૂર્ણ નવો શબ્દ બનાવવાની પ્રક્રિયા. મુખ્ય પ્રકારો: દ્વન્દ્વ, તત્પુરુષ, કર્મધારય, બહુવ્રીહિ, મધ્યમપદલોપી.

ઉદાહરણ: માતા-પિતા (દ્વન્દ્વ)ઉદાહરણ: દેશભક્તિ (તત્પુરુષ)

અલંકાર (Alankar)

ભાષાની શોભા વધારતા સાધનો. તેના બે મુખ્ય પ્રકાર છે: શબ્દાલંકાર અને અર્થાલંકાર.

ઉદાહરણ: ઉપમા અલંકાર: દમયંતીનું મુખ ચંદ્ર જેવું સુંદર છે.ઉદાહરણ: રૂપક અલંકાર: બપોર એક મોટું શિકારી કૂતરૂં છે.

છંદ (Chhand)

કવિતાની માપણી કે લયબદ્ધ રચના. અક્ષરમેળ છંદ અને માત્રામેળ છંદ એમ બે પ્રકાર છે.

ઉદાહરણ: શિખરિણી: યમનસભલગા (૧૭ અક્ષર)ઉદાહરણ: ચોપાઈ: ૧૫ માત્રા

પરીક્ષામાં વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

  • પ્રશ્ન: 'પંક્તિ' શબ્દની સાચી સંધિ જણાવો.
    જવાબ: પમ્ + તિ
  • પ્રશ્ન: 'ગજાનન' કયો સમાસ છે?
    જવાબ: બહુવ્રીહિ (ગજ જેવું આનન છે જેનું તે)

નોંધ: ગુજરાતી વ્યાકરણમાં જોડણી અને વિરામચિહ્નોનું પણ ખૂબ મહત્વ છે. દરરોજ પાંચ નવા શબ્દોની જોડણી શીખવાનો આગ્રહ રાખો.